Okadki - Header PDF Drukuj Email
okladka-07-13-mini  okladka-06-13-mini okladka-05-13-mini
 
Q21
Najnowsze wydanie
okladka-08-2016-av-mini
+ zobacz spis treci
 
POMIARY
Newsletter
Zapisz si aby otrzymywa najnowsze informacje z portalu. Jeli masz ju konto nie musisz ponownie si rejestrowa.
Najnowszy test

usher-n-6300-testy

Usher N-6300

 

Usher nie zwyk robi nieudanych kolumn. Czy kompaktowy model z nowej serii N-6 okae si kolejnym sukcesem?



 
Zestawy głośnikowe - Testy
BW_PM1_crossover.jpg

SONDA CZYTELNIKÓW
Czy byby/byaby zainteresowany/a wydaniem elektronicznym AV na tablet?
 
Aktualne oferty
avtest
audiopolis
sennheiser
sonus faber
Blu-ray: teoria i praktyka
Tekst: Filip Kulpa; Zdjcia: Bartosz Makowski, Denon, LG, Philips, Panasonic, Sony

Blu-ray: teoria i praktyka

Wszystko wskazuje na to, e w cigu kilku lat format Blu-ray wyprze z rynku pyt DVD. Bardzo moliwe, e bdzie to ostatni format oparty na noniku optycznym. Pki to nastpi (a moe jednak nie?), warto o nowym formacie i odtwarzaczach z laserem niebieskim wiedzie jak najwicej

blu-ray-playeryFormat Blu-ray powsta z zaoeniem dostarczania konsumentom cyfrowego obrazu i dwiku wielokanaowego o najwyszej osigalnej dzi jakoci. Jakoci, ktra dalece przewysza moliwoci pyty DVD. Upraszczajc: obraz z dysku Blu-ray zawiera 5-6 razy wicej informacji. W odniesieniu do fonii rnica jest jeszcze bardziej druzgoczca: siga 70 razy! Do zapisu obrazu na pytach Blu-ray wykorzystywane s trzy kombinacje rozdzielczoci sygnau oraz czstotliwoci zapisu klatek/ramek.

1080/24p
Wykorzystywany wycznie do zapisu filmw fabularnych, niektrych dokumentalnych i koncertw. Podstawow zalet tej metody zapisu jest fakt, i nagrany na pyt obraz jest progresywny. Inaczej mwic, kada z 24 klatek odczytywanych w cigu sekundy zawiera kompletny obraz (najczciej skan), zwykle pochodzcy z tamy wiatoczuej (wyjtek dotyczy filmw animowanych). Mona to sobie wyobrazi jako bardzo szybki pokaz slajdw, z ktrych kady jest pojedyncz klatk filmu. Te s wywietlane w takim samym tempie (dokadnie: 23,976 kl./s), jak to ma miejsce w kinach (analogowych lub cyfrowych).

Ta metoda zapisu w naturalny sposb dziedziczy ?wad? kamer filmowych ? zbyt wolne tempo emisji obrazu ruchomego, prowadzce do efektu niepynnego (skokowego) oddania ruchu, a tym samym jego rozmazania. Efekt ten jest nazywany judderem (czyt. daderem). Wida go take w kinie, ale z uwagi na analogowy sposb emisji nie jest on tak wyrazisty, jak to ma miejsce w wikszoci paskich telewizorw.

Warto zwrci uwag, e format Blu-ray jest jedynym nonikiem pozwalajcym na zapis obrazu filmowego w oryginalnym klatkau. Emisje telewizyjne filmw w krajach Europy oraz wszdzie tam, gdzie obowizuje 50-hercowe zasilanie, odbywaj si w tempie 50 pobrazw na sekund ? mwimy, e s 50-hercowe. To rodzi konieczno przypieszenia oryginalnego materiau o 4% (tzw. PAL-speed) ? po to by 24 klatki odtwarza w jedynym moliwym tempie wynoszcym poow czstotliwoci odwieania obrazu (25 obrazw na sekund).

1080/50i
Najczciej spotykana rozdzielczo zapisu dla pyt zawierajcych treci przyrodnicze, dokumentalne oraz koncerty. Jest bezporednim nastpstwem duego rozpowszechnienia kamer wideo. Zapis 50i oznacza, e obraz jest nagrany z przeplotem. Podstawow jednostk tak nagranego materiau jest nie klatka, lecz ramka wideo. Kada ramka zawiera dokadnie poow klatki, czyli poow zarejestrowanego w danym momencie obrazu. Podzia przebiega wedug schematu: ramka A zawiera poziome linie parzyste (2, 4, 6, 8 itd.), za B ? nieparzyste. Wyspecjalizowany ukad przetwarzania (deinterlacer) skada odpowiednie pary ramek w pojedyncze klatki, ktre dla obrazu ruchomego z dobrym (acz nieidealnym) przyblieniem rekonstruuj obraz oryginalny ? ten widziany obiektywem kamery. Proces ten nazywamy usuwaniem przeplotu lub deinterlacingiem. Jeli wyjcie odtwarzacza ustawione jest w tryb 1080p, to zachodzi on wewntrz odtwarzacza. Jeli za w tryb 1080i ? deinterlacing realizuje wywietlacz (telewizor, projektor) lub urzdzenie porednie (amplituner A/V, procesor wideo).

Ruch w zapisie 1080/50i jest odtwarzany znacznie pynniej ni w filmach (1080/24p) ? to gwna i zarazem jedyna zaleta tej metody zapisu. Wadami s wystpujce, w wikszym lub mniejszym stopniu, zalenie od klasy deinterlacera (odtwarzacza), artefakty procesu usuwania przeplotu.

Philips_Blu-ray_Player_BDP9500_product_01
Jeden z najciekawszych debiutw wrd odtwarzaczy BD w przedziale do 4000 z: Philips DVD9500SL ? z audiofilskim torem audio i procesorem wizyjnym Marvell Qdeo



1080/60i
Ten tryb zapisu moemy spotka na pytach Blu-ray dla regionw 1 (m. in. USA, Japonia) i 0 (region free). Sposb zapisu, jego wady i zalety s analogiczne jak dla zapisu 1080/50i. Rnica polega na tym, e czstotliwo odwieania obrazu jest o 20% wiksza (wynosi dokadnie 59,994 Hz), co umoliwia otrzymanie obrazu jeszcze ostrzejszego ni w wypadku nagra 1080/50i. Jednoczenie proporcjonalnie ronie wymaganie dla bitrate?u (szybkoci strumienia) wideo.

Obie powysze metody zapisu s bardzo powszechne i wbrew obiegowym opiniom nie oznaczaj, e obraz 1080i nie ma jakoci Full HD. Przy dobrze zrealizowanym deinterlacingu, praktycznie dorwnuje zapisowi Full HD 1080p.

Powysze rozgraniczenie jest istotne przy porwnywaniu jakoci obrazu z rnych odtwarzaczy Blu-ray. Generalnie rzecz biorc, rnice pomidzy nimi na materiale filmowym (1080/24p) s bardzo mae. Dla wikszoci uytkownikw wrcz nieznaczce. W przypadku zapisu 1080/50i lub 1080/60i znaczenia nabiera jako deinterlacera, a ta, szczeglnie w starszych modelach odtwarzaczy, bywaa bardzo rna. Porwnujc ze sob dwa odtwarzacze BD, warto o tym
pamita.

Dolby TrueHD, DTS-HD i PCM

C znacz te tajemnicze skrty? To nic innego jak nazwy formatw zapisu cieek audio, ktre pozwoliy na zapisywanie fonii na pycie w sposb technicznie znacznie doskonalszy ni to, co byo wczeniej moliwe na pycie DVD-Video. Pod koniec lat 90. obowizyway cztery standardy zapisu dwiku, z czego najwaniejsze i najpopularniejsze byy dwa: Dolby Digital i DTS. Oba korzystaj z dzi ju do starych algorytmw kompresji stratnej dwiku. Do zapisu cieek 5.1 (czasem 6.1) wykorzystywano 16-bitowy master o czstotliwoci prbkowania 48 kHz ? a wic parametrach zblionych (nieco lepszych) do pyty CD. Jednake z uwagi na siln kompresj (analogicznie jak to ma dzi miejsce z plikami MP3) cieki dwikowe z pyt DVD-V brzmi zdecydowanie gorzej. Dla systemu Dolby Digital stopie kompresji wynosi a 10,3:1, dla DTS-u jest mniejszy (6:1). Istnieje wprawdzie doskonalsza odmiana systemu DTS 96/24, w ktrej do zapisu uywa si nagra 24-bitowych o czstotliwoci prbkowania 96 kHz, ale tak wydane cieki dwikowe na pytach DVD nale do rzadkoci.
DVD_A1UD_srodek
Takie wntrza odtwarzaczy Blu-ray nale (jeszcze) do wyjtkw. To przynaley do Denona
DVD-A1UD i Marantza DV9004 ? najdroszych na rynku modeli w cenie 22 tysicy zotych

Format Blu-ray zrywa z powyszymi ograniczeniami. Wprawdzie cieki Dolby Digital i DTS 5.1 nadal spotyka si na pytach Blu-ray, ale tylko jako formaty dodatkowe ? po to by zagwarantowa pen kompatybilno ze starszym sprztem odtwarzajcym. Na kadej pycie Blu-ray spotykamy przynajmniej jedn z trzech cieek dwikowych: DTS-HD Master Audio, Dolby TrueHD, PCM. Czasem pojawia si zapis Dolby Digital Plus, ktry jest rozwiniciem systemu Dolby Digital, lub jego odpowiednik ? DTS-HD High Resolution Audio. Oba s systemami kompresji stratnej, ale o znacznie wikszym bitracie (strumieniu) danych w stosunku do DTS oraz moliwoci przenoszenia fonii 24-bitowej. Szczegy w tabelce na poprzedniej stronie.Technicznie najdoskonalsz metod zapisu dwiku na pytach Blu-ray jest format PCM, czyli kodowanie liniowe bez kompresji (jak na pytach CD, DVD-Audio) o prbkowaniu 192 kHz i 24-bitowej rozdzielczoci. Z uwagi na ograniczon przepywno bitow standardu Blu-ray (54 Mb/s), jak rwnie skoczon pojemno nonika (25 GB dla pyty jednowarstwowej), ciek dwikow o tak wyczynowych parametrach spotyka si bardzo rzadko ? waciwie tylko na niektrych pytach muzycznych. Dla zapisu PCM 24 bity / 192 kHz istnieje ograniczenie liczby kanaw ? 5.1. Natomiast cieki LPCM 24 bity / 96 kHz mog by 8-kanaowe (7.1). Niemal rwnorzdne jakociowo w stosunku do PCM s cieki DTS-HD Master Audio i Dolby TrueHD, najczciej 24-bitowe / 96 kHz. Ich bitrate?y zwykle oscyluj w granicach 5-18 Mb/s. Kompresja jest bezstratna, ale transmisja ma posta szybkiego strumienia jednobitowego (bitstream), co odrnia j od zapisu liniowego PCM.

Wpyw HDMI na obraz

hdmi_x2Wybierajc odtwarzacz Blu-ray, trzeba pamita, e wyjcie HDMI, ktre dostarcza obraz i dwik w postaci cyfrowej, w zdecydowanej wikszoci urzdze ma zblion jako. Oznacza to, e przecitnemu uytkownikowi trudno bdzie dostrzec rnice w jakoci obrazu 1080p. Ustandaryzowanie parametrw tych wyj, stosowanie przez producentw czsto tych samych ukadw scalonych (transmiterw) bardzo spyca rnice w jakoci wizji. Oczywicie nie znaczy to, e ich nie ma, jednak porwnujc dwa odtwarzacze pod wzgldem jakoci obrazu, naley bezwzgldnie korzysta z tego samego wywietlacza oraz analogicznych ustawie wej HDMI. Jako kabla zwykle ma znaczenie drugorzdne lub w ogle jest pomijalna. Bardziej czytelne rnice w jakoci obrazu pomidzy odtwarzaczami wychodz przy odtwarzaniu materiau 1080i ni 1080p (zakadajc, e wyjcie odtwarzacza jest w trybie 1080p). Wynika to z bardziej zoonego procesu obrbki wideo. Przy odtwarzaniu filmw (1080/24p) odtwarzacz musi zdekodowa strumie danych, dokona upsamplingu sygnaw koloru (s one kodowane z mniejsz rozdzielczoci ni sygna luminancji, odpowiedzialny za jasno, a wic elementy czarno-biae), szeregu pomniejszych operacji, a nastpnie zakodowa strumie wideo w transmiterze HDMI. W wypadku odtwarzania materiaw 1080i, gdy usuwany jest przeplot (konwersja do 1080p), odtwarzacz ma jeszcze jeden, trudny etap obrcki sygnau: wspomniany deinterlacing. Od jakoci tego procesu (czytaj: zaawansowania procesorw wideo) zaley finalna jako obrazu z dokumentw i koncertw. Reasumujc: porwnujc dwa odtwarzacze BD, zawsze lepiej wybra do porwna dobry materia wideo 1080i ni 1080p. Mog to by take wasne nagrania z kamer AVCHD, ktre s o tyle dobre, e pozwol take oceni jako obrbki materiau gorszego jakociowo. W szczeglnoci mona bdzie oceni, czy urzdzenie posiada ukad redukcji szumw i czy jest on skuteczny.
DBP4010UDCI_Large_Front
Najnowszy odtwarzacz Blu-ray klasy premium. Denon DBP-4010UD zastpuje uznany i bardzo chwalony model DVD3800BD. Prcz znakomitej sekcji wideo ma take wyrafinowany tor audio z czem Denon Link 4th

Podobnie jest z dwikiem. Wikszo odtwarzaczy Blu-ray ma bardzo podobnie brzmice wyjcie HDMI. Oczwicie s urzdzenia nieco lepsze i gorsze, ale skala tych rnic nie jest tak dua jak przy ocenie wyj analogowych audio.

... i dwik

Interfejs HDMI jest generalnie kiepskim poczeniem audio, o czym wiadczy fakt, i znakomita wikszo odtwarzaczy i amplitunerw przy odtwarzaniu pyt CD gra lepiej w poczeniu S/PDIF (koncentrycznym). Win za ten stan rzeczy ponosi duy poziom znieksztace czasowych (jittera) w transmisji HDMI, ktra nie korzysta z oddzielnego sygnau zegarowego dla fonii, lecz opiera si na taktowaniu wideo. Z tego wzgldu niektrzy producenci podjli ju pewne rodki zaradcze. Najlepszym i najbrardziej radykalnym jak dotd rozwizaniem jest Denon Link 4th, czyli niezaleny interfejs bazujcy na wtykach RJ-45 (takich jak w kablach sieciowych LAN), dedykowany wycznie do transmisji fonii HD (wielokanaowy LPCM i bitstream), ktry de facto uwalnia poczenie HDMI od transmisji audio. W urzdzeniach niekompatybilnych z tym systemem (Denon ma na razie dopiero kilka takich modeli) transmisj dwiku HD poprzez HDMI mona obej tylko w jeden sposb: poprzez wielokanaowe poczenie analogowe ? szecioma lub omioma interkonektami cinch (RCA).
BD390_-_wyjscia_7_1
To, e odtwarzacz ma wyjcia wielokanaowe, nie musi wcale oznacza, i korzystajc z nich, przeniesiemy si w nowy wymiar jakoci dwiku dooklnego ...

Rozwizanie to jest lepsze, ale gwnie w teorii, rzadko w praktyce. Problem polega na tym, e jako implementacji dekoderw dwiku HD w odtwarzaczach niszej i redniej klasy pozostawia wiele do yczenia. Na ten stan rzeczy skada si wiele czynnikw.


Wymienimy najwaniejsze:
  • - daleko idce uproszczenia sekcji cyfrowo-analogowej
  • - uproszczone zasilanie sekcji audio (interferencje z obwodami wideo)
  • - brak specjalizowanych ukadw DSP do zarzdzania opnieniami i przekierowaniem basu (wane, jeli nie wszystkie kolumny s due i stoj w nierwnych odlgociach od suchacza ? a wic w 99% przypadkw).
    schemat-polaczen
    ... chyba e s to wyjcia odtwarzacza bardzo wysokiej klasy. Wwczas czymy je z wejciami wielokanaowymi w procesorze lub przedwzmacniaczu AV. Amplituner to wtedy ostateczno

W klasie odtwarzaczy do 3000 z istniej dzi co najwyej dwa urzdzenia pozbawione czci wyej wymienionych ogranicze. W klasie odtwarzaczy z przedziau 1000-1500 z jako dekoderw HD jest na og bardzo saba ? do tego stopnia, e o wiele lepszy efekt zapewnia tani amplituner A/V z wbudowanymi dekoderami HD.

Co z pytami DVD

W pierwszych latach ekspansji nowego formatu rozpowszechnia si opinia, poniekd suszna, e odtwarzacze Blu-ray ?kiepsko skaluj obraz z DVD?. Dzi to ju waciwie przeszo. W tym miejscu znw naley podkreli wpyw klasy deinterlacera na efekt kocowy. Powszechnie uwaa si, e to skalowanie jest krytyczne. To nieprawda. Samo skalowanie jest procesem stosunkowo atwym. O wiele trudniejszy jest prawidowy deinterlacing, bowiem obraz na pycie DVD zapisany jest z przeplotem, ktry w odtwarzaczu (lub telewizorze) trzeba usun. Jak rozrni prawidowy deinterlacing od tego zego? Bardzo pomocne s pyty testowe, np. HQV Benchmark DVD, Burosch DVD, PFP Test Disc S.E. Mona te poprzesta na nagraniach wideo (z kamery, telewizji) oraz oryginalnych wydaniach filmowych. Obraz filmowy powinien by cakowicie gadki, wolny od drcych konturw, wyostrze krawdzi, artefektw. Szum, ziarno filmowe to bardziej kwestia materiau, cho dobre procesory wideo potrafi te defekty skutecznie filtrowa. Na materiaach wideo trzeba zwrci szczegln uwag na wygadzanie linii skonych. Ich zbkowanie wiadczy o kiepskich algorytmach deinterlacera.

Nie istniej adne przesanki techniczne za tym, e obraz SD uzyskiwany z odtwarzaczy BD miaby by gorszy od tego z dobrego odtwarzacza DVD. Wszystko rozbija si o jako procesorw wideo, ktre s aplikowane we wspczesnych odtwarzaczach BD. Najlepsze modele wykorzystuj procesory dedykowane, jak Faroudja, HQV czy Marvell. Wwczas jako deinterlacingu i skalowania jest wysoka lub nawet wzorcowa, zalenie od klasy (ceny) urzdzenia.
Trzeba jednak uczciwie stwierdzi, e dobre podstawowe modele odtwarzaczy BD oferuj a okoo 90% jakoci obrazu z pyt Blu-ray, moliwych do uzyskania z modeli referencyjnych oraz ? oczywicie umownie ? okoo 70-80% jakoci obrazu moliwej do wycinicia z pyt DVD. Wikszo uytkownikw lepszej jakoci nie potrzebuje.

Dylemat zakupowy

Praktyka pokazuje, e dla przewaajcej czci uytkownikw wana jest nie tylko jako obrazu czy dwiku, ale take (lub nawet przede wszystkim) funkcjonalno. Potrzeby te doskonale rozumiej producenci, ktrzy masowo wyposaaj swoje plejery w porty USB do odtwarzania plikw multimedialnych (w tym take filmowych). Standardem stao si poczenie sieciowe (LAN) niezbdne do dziaania funkcji BD-Live, czyli bezpatnego dostpu do serwisw internetowych powiconych danym filmom. Czasem umoliwia ono dostp do wybranych serwisw spoecznociowych (np. YouTube), wybranych kanaw telewizji internetowej (np. Eurosport), prognozy pogody, notowa giedowych itp.
tabelka-formaty-mini
Najnowszym trendem, zaadaptowanym jak na razie przez nielicznych producentw, jest czno bezprzewodowa Wi-Fi. Moe ona suy do realizacji tych samych funkcji, ale nie tylko. Znakomitym przykadem poytecznego wykorzystania cznoci sieciowej w odtwarzaczu BD jest funkcjonalno DNLA, czyli odtwarzanie strumieniowe plikw zgromadzonych na domowym komputerze, serwerze lub dysku sieciowym NAS. Koncepcj t, jako pierwsza, zrealizowaa firma LG w bardzo atrakcyjnym modelu BD-390. Do wanym argumentem zakupowym jest take szybko dziaania odtwarzacza. Modele z 2009 roku s generalnie duo szybsze od konstrukcji z lat 2006-2008. Znakomitymi przykadami szybkich odtwarzaczy Blu-ray s najnowsze modele Philipsa.

Przyszo

Niewtpliwie przysze modele odtwarzaczy BD bd coraz szybsze, coraz bardziej energooszczdne i coraz bardziej ukierunkowane w stron obsugi multimediw ? przewodowej i bezprzewodowej. Moliwo odtwarzania plikw wideo cignitych na komputer, szczeglnie tych w coraz popularniejszym formacie danych .mkv
(Matroska), bdzie coraz powszechniejsza.

Udzia odtwarzaczy BD w rynku, jak rwnie sprzeda pyt szybko rosn. Przewidywania analitykw mwi o tym, e odtwarzacze Blu-ray w cigu najbliszych kilku lat wypr odtwarzacze DVD, tak samo jak te wypary ? na szerok skal ? odtwarzacze CD.

Artyku pochodzi z wydania specjalnego Paskie Ekrany & Dobry Dwik 2010, opublikowanego w grudniu 2009 roku.


 
Panel logowania ranking



Gaude
Linki sponsorowane
Co nowego na forum
Obecnie na stronie
Naszą witrynę przegląda teraz 105 gości 

plebiscyt2012-wyniki-logo

banerek-boczny-as2011
 
TechnikaNAD Master M2 - cyfrowy wzmacniacz firmy NAD. + czytaj wicej
Blu-ray: teoria i praktyka. + czytaj wicej


+ zobacz wszystkie
 
Porady
HDMI kontra S/PDIF i odtwarzanie strumieniowe + czytaj wicej



+ zobacz wszystkie
 

Informujemy, e w naszym serwisie uywamy informacji zapisanych przy uyciu ciasteczek w celu zapewnienia wydajnego dziaania, dostosowania do preferencji uytkownikw, obliczania statystyk i emisji reklam. Mog by stosowane rwnie przez wsppracujcych z nami reklamodawcw, firmy badawcze oraz innych dostawcw zawartoci. Wybrane elementy serwisu wymagaj ciasteczek w celu poprawnego dziaania i nie zadziaa, jeeli ciasteczka bd wyczone. W przegldarce internetowej mona zmieni ustawienia dotyczce ciasteczek. Korzystanie z naszych serwisw internetowych bez zmiany ustawie dotyczcych ciasteczek oznacza, e bd one zapisane po stronie przegldarki. Wiecej informacji o plikach cookies znajdziesz tutaj.

Akceptuje pliki cookies na tej stronie.